Xuất khẩu là cơ hội giúp doanh nghiệp Việt mở rộng thị trường, gia tăng doanh thu và tiếp cận khách hàng trên toàn cầu. Với những doanh nghiệp mới, các bước xuất khẩu hàng hoá từ Việt Nam cần thực hiện như thế nào? Trong bài viết này, hãy cùng VinaOpen tìm hiểu chi tiết lộ trình để đưa sản phẩm Việt vươn tầm thế giới nhé.
Tổng quan về xuất khẩu hàng hoá từ Việt Nam
Trong những năm gần đây, xuất khẩu tiếp tục là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Không chỉ các tập đoàn lớn, ngày càng nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu thông qua hoạt động xuất khẩu.
Doanh nghiệp nào có thể xuất khẩu hàng hoá?
Theo quy định hiện hành, hầu hết các doanh nghiệp được thành lập hợp pháp tại Việt Nam đều có thể tham gia hoạt động xuất khẩu nếu đáp ứng các điều kiện liên quan đến ngành nghề kinh doanh và mặt hàng xuất khẩu. Các đối tượng thường tham gia xuất khẩu như:
- Doanh nghiệp sản xuất hàng hóa.
- Doanh nghiệp thương mại xuất nhập khẩu.
- Hợp tác xã nông nghiệp.
- Cơ sở chế biến nông sản, thực phẩm và thủy sản.
- Doanh nghiệp thủ công mỹ nghệ, dệt may, đồ gỗ và hàng công nghiệp.
Với doanh nghiệp mới, xuất khẩu có thể thực hiện thông qua các kênh B2B, đối tác thương mại hoặc theo những đơn hàng nhỏ trước khi mở rộng quy mô. Tuy nhiên, một số mặt hàng xuất khẩu thuộc diện quản lý đặc biệt có thể yêu cầu giấy phép, chứng nhận hoặc đáp ứng các điều kiện riêng theo quy định của pháp luật.
Những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam
Việt Nam hiện là một trong những quốc gia xuất khẩu lớn tại khu vực châu Á với nhiều nhóm ngành hàng có sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế như:
- Nông sản: Gạo, cà phê, hạt điều, hồ tiêu, rau củ quả tươi, trái cây nhiệt đới, yến sào,…
- Thuỷ sản: Tôm, cá tra, cá ngừ, mực, bạch tuộc, hải sản đông lạnh.
- Thực phẩm chế biến: Hạt dinh dưỡng, gia vị, thực phẩm đóng hộp, sản phẩm chế biến từ nông sản.
- Công nghiệp và sản xuất: Dệt may, da giày, điện tử, linh kiện điện tử, máy móc và thiết bị công nghiệp.
- Thủ công mỹ nghệ và đồ gỗ: Nội thất gỗ, đồ trang trí, sản phẩm mây tre đan, gốm sứ, hàng thủ công mỹ nghệ.
>>> Xem thêm: Xuất khẩu nông sản: Thủ tục, tiêu chuẩn và quy định thị trường quốc tế
Các bước xuất khẩu hàng hoá từ Việt Nam
Để đưa hàng hóa từ Việt Nam ra thị trường quốc tế, doanh nghiệp cần trải qua nhiều công đoạn khác nhau. Cụ thể các bước xuất khẩu hàng hoá từ Việt Nam như sau:
Bước 1: Nghiên cứu thị trường và tìm buyer quốc tế
Thay vì bán sản phẩm cho tất cả thị trường, doanh nghiệp nên xác định rõ thị trường nào có nhu cầu phù hợp với sản phẩm của mình. Để xác định thị trường tiềm năng, doanh nghiệp nên đánh giá dựa trên một số yếu tố sau:
- Nhu cầu tiêu dùng và xu hướng nhập khẩu.
- Mức độ cạnh tranh của sản phẩm.
- Chính sách thuế và ưu đãi thương mại.
- Khoảng cách địa lý và chi phí logistics.
- Các tiêu chuẩn kỹ thuật hoặc yêu cầu nhập khẩu.
Bước tiếp theo đó là tìm kiếm các buyer quốc tế có nhu cầu đối với mặt hàng xuất khẩu. Với thị trường toàn cầu, một số kênh hiệu quả để tìm kiếm người mua như:
- Sàn thương mại B2B quốc tế.
- Hội chợ và triển lãm thương mại.
- Hiệp hội ngành hàng.
- Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài.
- Website doanh nghiệp và các kênh digital marketing.
- Nền tảng kết nối Supplier – Buyer
Khi triển khai các bước xuất khẩu hàng hoá từ Việt Nam, doanh nghiệp nên lưu ý xác minh thông tin buyer trước khi giao dịch, thống nhất các yêu cầu về sản phẩm. Đồng thời làm rõ các điều kiện giao hàng và thanh toán để minh bạch về thông tin với đối tác.
Bước 2: Chuẩn bị sản phẩm và compliance xuất khẩu
Sau khi xác định được thị trường mục tiêu, doanh nghiệp cần kiểm tra xem sản phẩm có đáp ứng các yêu cầu nhập khẩu hay không. Mỗi thị trường sẽ có những quy định riêng về chất lượng, an toàn thực phẩm, dư lượng hóa chất, truy xuất nguồn gốc hoặc tiêu chuẩn sản xuất.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng cần chuẩn bị bao bì, nhãn mác và các thông tin sản phẩm theo đúng quy định của nước nhập khẩu. Những yếu tố này không chỉ phục vụ thủ tục thông quan mà còn góp phần xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp trước buyer quốc tế.
Bước 3: Báo giá quốc tế và ký hợp đồng xuất khẩu
Sau khi buyer thể hiện nhu cầu mua hàng, doanh nghiệp sẽ tiến hành xây dựng báo giá xuất khẩu. Báo giá cần thể hiện rõ thông tin sản phẩm, quy cách đóng gói, giá bán lô hàng, điều kiện, thời gian giao hàng, phương thức thanh toán và các điều kiện liên quan.
Khi xây dựng báo giá, doanh nghiệp cũng cần tính toán đến các chi phí logistics, chi phí chứng từ và biến động tỷ giá để đưa ra báo giá phù hợp. Buyer đồng ý với thoả thuận, hợp đồng ngoại thương sẽ được ký kết. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng quy định trách nhiệm, quyền lợi và nghĩa vụ của các bên
Bước 4: Chuẩn bị hồ sơ xuất khẩu
Sau khi ký hợp đồng, doanh nghiệp cần hoàn thiện bộ hồ sơ xuất khẩu để phục vụ việc khai báo hải quan, vận chuyển và thanh toán quốc tế. Bộ hồ sơ cơ bản thường bao gồm hợp đồng ngoại thương, hóa đơn thương mại, phiếu đóng gói hàng hóa và các chứng từ vận tải liên quan. Doanh nghiệp cần chuẩn bị thêm các chứng nhận chuyên ngành tuỳ theo ngành hàng và yêu cầu của thị trường.
Bước 5: Làm thủ tục hải quan xuất khẩu
Đây là bước bắt buộc để hàng hóa được phép xuất khẩu ra khỏi lãnh thổ Việt Nam. Doanh nghiệp sẽ tiến hành khai báo thông tin lô hàng trên hệ thống hải quan điện tử. Sau đó truyền tờ khai để cơ quan hải quan tiếp nhận và xử lý.
Sau khi tiếp nhận, hệ thống sẽ thực hiện phân luồng tờ khai và đưa ra yêu cầu kiểm tra tương ứng. Nếu hồ sơ đầy đủ và thông tin khai báo chính xác, hàng hoá sẽ được thông quan. Ngược lại, nếu hồ sơ có sai sót, doanh nghiệp sẽ phải sửa đổi, bổ sung chứng từ hoặc kéo dài thời gian xử lý.
Bước 6: Vận chuyển quốc tế và giao hàng
Bước tiếp theo trong các bước xuất khẩu hàng hoá từ Việt Nam đó là vận chuyển. Hàng hoá được bàn giao cho hãng tàu, hãng hàng không hoặc đơn vị logistic để chuyển đến nước nhập khẩu. Ở giai đoạn này, chi phí logistics sẽ chiếm tỷ trọng đáng kể trong giá thành xuất khẩu. Do đó doanh nghiệp cần tính toán kỹ chi phí này từ ban đầu ngay khi báo giá.
Bước 7: Thanh toán quốc tế và hoàn tất đơn hàng
Cuối cùng trong các bước xuất khẩu hàng hoá từ Việt Nam đó là nhận thanh toán từ buyer và hoàn tất các thủ tục liên quan đến đơn hàng. Doanh nghiệp có thể áp dụng các phương thức thanh toán như chuyển tiền T/T, thư tín dụng L/C hoặc các hình thức thanh toán quốc tế khác.
Sau khi giao dịch hoàn tất, doanh nghiệp nên lưu trữ toàn bộ hồ sơ xuất khẩu, bao gồm hợp đồng, chứng từ hải quan, vận đơn, hóa đơn và chứng từ thanh toán để làm cơ sở phục vụ công tác kế toán, hoàn thuế.
Lưu ý cho doanh nghiệp mới xuất khẩu
Đối với doanh nghiệp mới, thách thức lớn nhất trong các bước xuất khẩu hàng hoá từ Việt nam là đưa sản phẩm đến đúng thị trường, đúng khách hàng và đáp ứng được các yêu cầu của hoạt động xuất khẩu. Thay vì mở rộng sang nhiều thị trường cùng lúc, doanh nghiệp nên bắt đầu với các thị trường ngách phù hợp với sản phẩm.
Đồng thời, khi bắt đầu hoạt động xuất khẩu, doanh nghiệp nên nghiên cứu kỹ yêu cầu thị trường, xây dựng hồ sơ năng lực chuyên nghiệp và từng bước hoàn thiện quy trình xuất khẩu hoàn chỉnh.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng nên đặc biệt chú trọng đến việc xây dựng uy tín với buyer quốc tế thông qua hồ sơ doanh nghiệp. Hồ sơ doanh nghiệp càng rõ ràng, thông tin minh bạch, phản hồi nhanh và chuyên nghiệp trong giao tiếp thì càng dễ tạo lợi thế cạnh tranh khi tiếp cận khách hàng.
>>> Xem thêm: Lưu ý gì ở các bước làm thủ tục hải quan xuất khẩu?
VinaOpen – Hỗ trợ xuất khẩu hàng hóa từ Việt Nam cho doanh nghiệp mới
Đối với nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị chưa có nhiều networking, việc tìm kiếm buyer quốc tế thường là bước khó khăn nhất trong các bước xuất khẩu hàng hoá từ Việt Nam. Sản phẩm của doanh nghiệp có thể tốt nhưng chưa biết cách giới thiệu năng lực của mình đến đúng khách hàng hoặc chưa có kênh kết nối phù hợp thì cũng không thể mở rộng thị trường.
VinaOpen được xây dựng trên cơ sở hỗ trợ các doanh nghiệp Việt tiếp cận thị trường quốc tế một cách bài bản hơn. Thông qua nền tảng, doanh nghiệp có thể xây dựng hồ sơ Supplier chuyên nghiệp, giới thiệu sản phẩm đến mạng lưới buyer toàn cầu và cập nhật các kiến thức quan trọng liên quan đến xuất khẩu, tiêu chuẩn ngành hàng và yêu cầu của từng thị trường.
Không chỉ là nơi kết nối giao thương, VinaOpen còn hướng đến vai trò đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình chuẩn hóa hoạt động xuất khẩu. Nền tảng hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ năng lực, nâng cao độ tin cậy với buyer đến mở rộng cơ hội tiếp cận khách hàng quốc tế. Từ đó rút ngắn hành trình đưa hàng hoá Việt Nam ra thị trường thế giới và phát triển hoạt động xuất khẩu một cách bền vững.
Hiểu rõ các bước xuất khẩu hàng hóa từ Việt Nam là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp chủ động xây dựng chiến lược mở rộng thị trường quốc tế. Với các thông tin được chia sẻ trên đây, doanh nghiệp mới có thể nắm được lộ trình xuất khẩu hàng hoá từ Việt Nam và chuẩn bị các giấy tờ, thủ tục cần thiết cho việc kết nối, giao thương.
Liên hệ với VinaOpen để xây dựng một kênh chuyên nghiệp kết nối với buyer quốc tế, quy trình xuất khẩu chuẩn hoá để đưa hàng hoá Việt Nam chinh phục thị trường toàn cầu.
