Luật nhập khẩu hàng hoá – Quy định doanh nghiệp cần tuân thủ

Khi thực hiện hoạt động nhập khẩu, doanh nghiệp cần quan tâm đến nguồn hàng, chi phí và cả các quy định, luật nhập khẩu hàng hoá hiện hành. Điều này giúp doanh nghiệp thực hiện đúng thủ tục hải quan, quản thuế hiệu quả và hạn chế rủi ro. Trong bài viết này, hãy cùng VinaOpen tìm hiểu các quy định quan trọng cần biết trước khi đưa hàng hoá vào thị trường Việt Nam. 

Luật nhập khẩu hàng hoá là gì?

Luật nhập khẩu hàng hóa là hệ thống các quy định pháp luật điều chỉnh hoạt động đưa hàng hóa từ nước ngoài vào Việt Nam. Các quy định này bao gồm điều kiện nhập khẩu, chính sách quản lý hàng hóa, thủ tục hải quan, nghĩa vụ thuế và các yêu cầu kiểm tra chuyên ngành mà doanh nghiệp phải tuân thủ trong quá trình nhập khẩu.

Mục tiêu của luật nhập khẩu hàng hóa là đảm bảo hoạt động thương mại quốc tế diễn ra minh bạch, bảo vệ lợi ích kinh tế quốc gia, kiểm soát chất lượng hàng hóa lưu thông trên thị trường và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho doanh nghiệp.

>>> Xem thêm: Các bước xuất khẩu hàng hoá từ Việt Nam từ A-Z cho doanh nghiệp mới

Các văn bản pháp luật điều chỉnh hoạt động nhập khẩu hàng hoá

Hoạt động nhập khẩu tại Việt Nam được quản lý bởi nhiều văn bản pháp luật khác nhau như: 

• Luật Hải quan 2014 số 54/2014/QH13 áp dụng 2025, quy định quản lý nhà nước về hải quan đối với hàng hoá được xuất khẩu, nhập khẩu, thông quan,…
• Luật Quản lý ngoại thương 2017 số 05/2017/QH14 quy định các biện pháp quản lý hoạt động xuất nhập khẩu, phát triển ngoại thương, giải quyết tranh chấp ngoại thương.
• Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016 số 107/2016/QH13 quy định về đối tượng chịu thuế, người nộp thuế, căn cứ tính thuế,…
• Các nghị định, thông tư hướng dẫn liên quan như: Nghị định 26/2023/NĐ-CP, Thông tư 33/2023/TT-BTC, Thông tư 31/2022/TT-BTC,…
• Quy định chuyên ngành đối với từng nhóm hàng hoá: Nhiều mặt hàng phải chịu sự quản lý của các cơ quan chuyên ngành trước khi được phép nhập khẩu vào Việt Nam. 

Những nguyên tắc quan trọng trong luật nhập khẩu hàng hoá

Khi thực hiện đưa hàng hoá vào Việt Nam, doanh nghiệp phải tuân thủ các nguyên tắc quản lý được quy định trong pháp luật Việt Nam về luật nhập khẩu hàng hoá. Một số nguyên tắc nền tảng cần nhớ giúp hoạt động nhập khẩu minh bạch, đúng quy định và ít rủi ro như: 

• Chỉ nhập khẩu hàng hoá được pháp lưu thông tại Việt Nam. Với các mặt hàng quản lý chuyên ngành phải đáp ứng đầy đủ điều kiện trước khi đưa vào Việt Nam.
• Khai báo hải quan trung thực và chính xác, nhất là các thông tin về mã HS, trị giá hàng hoá, xuất xứ, số lượng, chủng loại. 
• Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế và các khoản phí liên quan để hàng hoá đủ điều kiện thông quan. 
• Tuân thủ quy định về kiểm tra chuyên ngành trước khi được phép lưu thông trên thị trường. 
• Lưu trữ hồ sơ và chứng từ nhập khẩu để phục vụ công tác kiểm tra, thanh tra, kiểm toán sau này. 
• Tuân thủ quy định về xuất xứ và sở hữu trí tuệ. Các trường hợp nhập khẩu hàng giả, hàng nhái, xâm phạm nhãn hiệu có thể bị xử phạt theo quy định. 

Điều kiện nhập khẩu đối với một số nhóm hàng phổ biến

Tùy theo tính chất và mức độ quản lý của từng mặt hàng, doanh nghiệp phải đáp ứng các yêu cầu trong luật nhập khẩu hàng hoá trước khi đưa hàng vào Việt Nam. 

• Thực phẩm và đồ uống: Sản phẩm có thủ tục tự công bố hoặc đăng ký công bố sản phẩm, kiểm tra an toàn, đáp ứng các quy định về nhãn hàng hoá, kiểm dịch. 
• Mỹ phẩm: Hồ sơ sản phẩm có giấy uỷ quyền của nhà sản xuất, giấy chứng nhận lưu hành, các tài liệu liên quan. 
• Máy móc thiết bị: Kiểm tra sản phẩm có thuộc danh mục phải kiểm tra chất lượng hay không, có đáp ứng hiệu suất năng lượng, an toàn kỹ thuật không. 
• Nguyên liệu sản xuất: Đúng mã HS, tuân thủ các chính sách thuế, hoàn thiện các quy định kiểm tra chất lượng, an toàn. 
• Hàng tiêu dùng: Sản phẩm có công bố hợp quy, kiểm tra chất lượng, ghi nhãn hàng hoá. 
• Hoá chất và sản phẩm đặc thù: Có phiếu an toàn hoá chất hoặc đáp ứng các điều kiện quản lý theo quy định pháp luật chuyên ngành. 

Hồ sơ chuẩn theo luật nhập khẩu hàng hoá

Theo quy định luật nhập khẩu hàng hoá, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ trước khi thực hiện thông quan, bao gồm: 

• Vận đơn: Chứng từ vận tải xác nhận hàng hoá đã được tiếp nhận để vận chuyển từ nước xuất khẩu đến Việt Nam.
• Hợp đồng kinh doanh: Thể hiện thoả thuận giữa bên nhập khẩu và bên xuất khẩu.
• Hoá đơn thương mại: Thể hiện giá trị giao dịch của lô hàng. 
• Phiếu đóng gói hàng hoá: Thông tin về số lượng kiện hàng, trọng lượng, kích thước, quy cách. 
• Bản kê chi tiết thông tin hàng hoá: Thông tin về thành phần, đặc tính kỹ thuật, thông số sản phẩm. 
• Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoá: Chứng minh nguồn gốc hàng để xác định thuế nhập khẩu. 
• Giấy chứng nhận chất lượng hàng hoá: Đảm bảo hàng nhập khẩu đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng theo quy định. 
• Giấy chứng nhận phân tích: Kết quả kiểm nghiệm các chỉ tiêu kỹ thuật của sản phẩm. 
• MSDS: Phiếu an toàn hoá chất áp dụng với hàng nguy hiểm, hoá chất hoặc sản phẩm đặc biệt. 
• Các giấy tờ liên quan khác: Giấy phép nhập khẩu, chứng nhận kiểm dịch, chứng nhận hợp quy, công bố sản phẩm,…

>>> Xem thêm: Hồ sơ xuất khẩu gồm những gì? Chi tiết chứng từ xuất khẩu từ A-Z

Thuế theo quy định luật nhập khẩu hàng hoá

Theo quy định luật nhập khẩu hàng hoá, hàng được đưa vào Việt Nam sẽ áp dụng mức thuế khác nhau tuỳ vào quốc gia xuất xứ, các cam kết thương mại. 

• Thuế nhập khẩu ưu đãi: Áp dụng với hàng hoá có xuất xứ từ quốc gia, vùng lãnh thổ được áp dụng nguyên tắc tối huệ quốc (Most Favoured Nation – MFN).
• Thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt: Áp dụng đối với hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia có ký kết Hiệp định thương mại tự do (FTA) với Việt Nam và sản phẩm có giấy chứng nhận xuất xứ, C/O hợp lệ. 
• Thuế nhập khẩu thông thường: Áp dụng đối với hàng hóa có xuất xứ từ các quốc gia không thuộc diện được hưởng thuế suất ưu đãi hoặc ưu đãi đặc biệt.
• Thuế bổ sung: Hàng hóa nhập khẩu có thể phải chịu thêm các loại thuế bổ sung như thuế chống bán phá giá, thuế chống trợ cấp hoặc thuế tự vệ.

Quản lý hoạt động xuất nhập khẩu hiệu quả cùng VinaOpen

Khi thị trường quốc tế liên tục thay đổi, doanh nghiệp không chỉ cần tuân thủ đúng quy định về luật nhập khẩu hàng hoá mà còn cần quy trình quản lý thương mại quốc tế bài bản, chuyên nghiệp. VinaOpen là nền tảng hỗ trợ doanh nghiệp phát triển hoạt động xuất nhập khẩu, mở rộng cơ hội tham gia vào chuỗi sản xuất cung ứng toàn cầu. 

VinaOpen giúp doanh nghiệp kết nối với buyer quốc tế, chuẩn hóa hồ sơ năng lực doanh nghiệp. Qua đó, doanh nghiệp có thể giới thiệu năng lực sản xuất, danh mục sản phẩm, chứng nhận chất lượng và xây dựng kinh nghiệm xuất nhập khẩu chuyên nghiệp, làm việc bài bản với đối tác quốc tế. 

>>> Xem thêm: Lộ trình xuất khẩu cho doanh nghiệp mới: Chuẩn bị, chọn thị trường, kênh B2B

Tóm lại, hiểu và tuân thủ luật nhập khẩu hàng hoá là điều kiện để doanh nghiệp đưa hàng vào Việt Nam an toàn, đúng quy định, ít rủi ro. Bên cạnh đó, để mở rộng cơ hội hợp tác với đối tác nước ngoài, doanh nghiệp có thể tham gia các nền tảng như VinaOpen giúp kết nối với buyer quốc tế, xây dựng profile chuyên nghiệp, tăng năng lực cạnh tranh toàn cầu.